Чаму не было Нюрнбэргу для камунізму?

Чаму не было Нюрнбэргу для камунізму? Такім пытаньнем задаюцца ўдзельнікі дыскусіі, арганізаванай Цэнтрам міжнародных дэбатаў у Познані. Госьці праграмы: намесьнік старшыні Партыі БНФ, старшыня Фонду Спадчына Вялікага Княства Літоўскага Аляксандар Стральцоў-Карвацкі і арганізатар дыскусіі Багуслаў Керніцкі з „Правых Рэспублікі”.

Вядоўца: Вітаю Вас сардэчна! Панове, які можна паставіць дыягназ і як адказаць на гэтае здаецца простае пытаньне? Чаму не было Нюрнбэргу для камунізму?

Аляксандар Стральцоў-Карвацкі: Можа таму, што разьвіцьцё падзеяў у ХХ стагодзьдзі было такое, а не іншае. А менавіта таму што камунізм стараўся закамуфлявацца пад „дабро”. У той час, як гітлерызм, які рэпрэзэнтаваў сабой абсалютнае зло, ніяк не камуфляваўся і адносна яго той жа Нюрнбэрг адбыўся. А камунізм стараўся не паддацца асуджэньню.

Багуслаў Керніцкі: Гэта можна сказаць пэўны палітычны маркэтынг, але з іншага боку існуе пачуцьцё, што гэтая сытуацыя ненатуральная і ненармальная. Калі мы ўзгадаем з гісторыі, што 100 млн. ахвяраў – гэта такі вельмі памяркоўны балянс ахвяраў камунізму, то паўстае пытаньне, як мы можам прайсьці міма гэта факту, не заўважаючы яго? Калі і сёньня на Чырвонай плошчы ў Маскве надалей знаходзіцца маўзалей Леніна, і дэ-факта трывае надалей публічны культ Леніна, калі прэзідэнт Пуцін гаворыць, што распад СССР – гэта найвялікшая катастрофа ХХ ст., то трэба сьцьвердзіць, што гэта ненатуральна, і адначасова ў гэтых фактах утрымліваецца адказ на пытаньне. Гітлерызм скончыўся разам з падзеньнем Трэцяга Рэйху, а камунізм трываў значна даўжэй і працягвае існаваць сёньня – ёсьць Кітай, Паўночная Карэя, Куба, такія дзяржавы, дзе камунізм, можа ў мадыфікаванай форме, але надалей трывае, дзейнічаюць камуністычныя партыі. Таму існуюць сілы, якія жадаюць падтрымаць агонь пад катлом, у якім нічога добрага не гатуецца.

Відэа інтэрвію ў TVP 3 Poznan

Вядоўца: Менавіта, калі глядзець на кацёл, аб якім Пан узгадаў, і вярнуцца да гісторыі ІІ Сусьветнай вайны, вынікам якой стала 40 млн. ахвяраў нацызму, тады лічба, аб якой Пан узгадваў у кантэксьце камунізму, некаторыя выказваюцца больш сьціпла аб 65 млн., а калі нават і 100 млн. ахвяраў, то ўзьнікае неверагоднае пытаньне: чаму ў гэтым выпадку не наступіла пакараньне вінавайцаў? Нацызм, хаця б у асобах галоўных кіраўнікоў і адказных за рэпрэсіі быў асуджаны. Чаму так не адбылося з камунізмам?

А.С-К.: Можа таму, што існуе пэўны дыктат паліткарэктнасьці, згодна з каторым ліквідацыя пэўных груп на падставе этнічнай прыкметы, адназначна ўважаецца за злачынства. У той жа час ліквідацыя кагосьці з прычыны наяўнасьці багацьця, альбо сацыяльнага паходжаньня, невядома чаму, у каталёг гэтых каштоўнасьцяў не трапляла і не лічылася злачынствам. Ці азначае гэта, што калі мы выбярэм з некалькіх сацыяльна-дэмаграфічных груп 100 млн. асобаў, то можам іх забіць?

Вядоўца: Што на Пана думку павінна было б адбыцца, каб гэтая сытуацыя зьмянілася і каб камуністычныя злачынцы былі асуджаны?

Б.К.: Я думаю, што сёньня гэта ўжо не пытаньне суду над злачынцамі, але прынамсі іх зняслаўленьня, бо абсалютная большасьць тых, якія рэальна былі адказныя за гэтыя злачынстве ўжо не жыве. Таму гэта ўжо не пытаньне суду над імі, але асуджэньня іх чынаў, што гэта было зло, а часам зло абсалютнае. Тут істотна тое, што сказаў калега Стральцоў, што важную ролю пры гэтым адыгрывае грамадзкая думка, якую можна назваць паліткарэктнасьцю. Можна прывесьці такі характэрны прыклад: 1953 г., памірае Сталін, у СССР адбываецца спроба асуджэньня камунізму, і тут вядомы францускі пісьменьнік Жан-Поль Сартр кажа: “Мы ня можам гэтага публікаваць (матэрыялы аб крытыцы сталінізму – рэд.), бо гэта забярэ надзею ў францускіх рабочых”. Калі людзі – інтэлектуалы, якіх як групу Ленін называў “карыснымі ідыётамі”, баяцца гаварыць праўду аб камунізме, тады гэты “добры” камунізм будзе надалей трываць у галовах. Думаю, што сёньня гэта пытаньне ацэнкі і зняслаўленьня, і зараз ёсьць добры момант, бо заўтра мы маем 100-ую гадавіну бальшавіцкай рэвалюцыі.

Вядоўца: Гэта ўсё праўда, толькі пры той паліткарэктнасьці, аб якой Пан казаў, ці гэта мажліва казаць аб гэтым (асуджэньні) прама? І як можна спрабаваць нас тут пераканаць ці ўсьвядоміць Эўропу аб тым, што адбывалася пры камунізме, колькі людзкіх жыцьцяў зьнішчана і колькі злачынстваў даканана, калі надалей такія постаці, як Чэ Гэвара, у поп-культуры прызнаюцца ідаламі?

А.С-К.: Трэба натуральна разбураць гэтыя стэрэатыпы, бо бяз гэтага не ўдасца давесьці да гэтага зьняслаўленьня, хаця я пагаджуся, што асуджэньне ў прававым сэнсе ўжо нажаль не зьяўляецца мажлівым. Але зьняслаўленьне абсалютна патрэбнае, бо неабходна ачысьціць палітычную прастору. Каб палітычныя дэбаты адбывалі ў чыстай прасторы, а ня так, калі хтосьці на пачатку ўжо мае зыходную перавагу – гандыкап. І менавіта гэтыя квазі-камуністычныя ці наўпрост камуністычныя сілы, якія да сёньня існуюць, альбо адклікаюцца да гэтай спадчыны, яны ўвесь час выкарыстоўваюць пэўную рэторыку, якую можна зьвесьці да чагосьці такога: “Вядома, былі перагібы, увесь час былі нейкія маоізмы, трацкізмы, сталінізмы, якія не давалі гэтай сьветлай ідэі разьвіцца, а мы рэпрэзэнтуем найбольш чыстую плынь сучаснага камунізму, якая добрая”.

Вядоўца: Гэты рух, пра які Пан Керніцкі ўспамінаў, ён увесь час прысутны, маем Кітай, Паўночную Карэю, Куба, В’етнам. Як гэта мажліва сёньня?

Б.К.: Хіба няма эўрапэйскай краіны, дзе ня дзейнічала б камуністычная партыя.

А.С-К.: У Беларусі таксама дзейнічае камуністычная партыя.

Б.К.: Я сабе не магу ўявіць, каб дзейнічалі б нацыянал-сацыялістычныя партыі, якія б ужывалі колеры і нацысцкія сымбалі, а той жа час няма праблем з камуністычнымі партыямі, з ідэнтычнымі назвамі, з чырвонымі сьцягамі з сярпом і молатам. Мы таксама бачым іх сымболіку на першамайскіх дэманстрацыях у Польшчы і гучна аб гэтым кажам. Чаму так? Польскае права фармальна гэта забараняе, а насамрэч можна.

Вядоўца: Сапраўды ёсьць пытаньне, чаму калі забаронены нацысцкія сымбалі, мы ўсё яшчэ бачым на вуліцах камуністычныя?

Б.К.: Думаю, што гэта пытаньне ўсьведамленьня і таксама сапраўднага жаданьня прыраўняць гэтыя сыстэмы, якія прывялі да аднолькавых наступстваў.

А.С-К.: Тут можна дадаць, што мы мусім перад усім не ацэньваць нейкую ідэалёгію, а мэтад рэалізацыі палітычных пастулятаў. І тут мы маем падабенства паміж гэтымі дзьвюмя сыстэмамі. Не ў сфэры ідэалёгіі, неяк больш ці менш навукова апісанай, але ў сфэры палітычных мэтадаў, каторыя найважнейшай мэтай мелі вынішчэньне палітычных праціўнікаў.

Вядоўца: У Польшчы праўда камуністы раздрабіліся, але надалей існуе, няхай і з малой падтрымкай Саюз Дэмакратычных Левых, які фармальна зьяўляецца наступнікам камуністычнай партыі.

Б.К.: З таго, што казаў пан Стральцоў-Карвацкі, гэта інакш выглядае ў Беларусі, дзе надалей вуліцы носяць імёны камуністычных дастойнікаў, дзе стаяць помнікі Леніну, а 7 лістапада надалей зьяўляецца выходным днём.

Вядоўца: Ці Панове арганізуючы гэтую дыскусію мелі на мэце распавесьці аб гэтым, нагадаць аб гэтым і, калі мажліва, зьвярнуцца да нейкіх прававых мэханізмаў?

Б.К.: Так, мы трактуем гэта, як форму папярэджаньня. Бо ў выпадку з камунізмам, мы ня маем дачыненьня з нейкім музэям ці помнікам, толькі з жывым творам. Жывы дзякуючы некаторым дзяржавам і арганізацыям. І нават больш важна – жывы праз пастуляты, абвешчаныя іншымі палітычнымі сіламі, і сёньня знаходзіцца ў іншым месцы, чым быў раней.

Вядоўца: Можна тут успомніць аб так званай “Франкфурцкай школе”, якая зьяўляецца сёньня прамотарам гэндэр-ідэалёгіі?

А.С-К.: Культурны марксізм.

Б.К.: Менавіта, камунізм сёньня прысутны ў іншых формах. Гэта ня толькі, як тыя маманты, камуністычныя партыі, але ён знайшоў сабе іншыя месцы, і ў іх зьяўляецца нашмат больш небясьпечным.

А.С-К.: Можна нават так сказаць, што камунізм знайшоў у сабе такую здольнасьць, якой ня меў гітлерызм. А менавіта мімікрыі, сталай рэінкарнацыі ў розных палітычных вобразах. І мы ўвесь час гаворым аб адным і тым жа, называючы яго, то трацкізмам, то культурным марксізмам, то Франкфурцкай школай, то сталінізмам, то маоізмам. Калі ў прынцыпе справа ў адным – у мэтадзе рэалізацыі палітычных інтарэсаў.

Вядоўца: Здаецца, што культурны марксізм мае на Захадзе дастаткова вялікую падтрымку сярод палітыкаў, бо гэндэр-ідэалёгія мае вялікую колькасьць прыхільнікаў.

А.С-К.: У іх распараджэньні знаходзіцца цэлая армія агітатараў, вельмі адукаваных і актыўных, добра забясьпечаных сродкамі, і таму маюць шырокія магчымасьці дзеяньня.

Вядоўца: Гледзячы ў гісторыю, гэта нечакана, трэба прызнаць, але я хацеў яшчэ запытаць аб набажэнстве за ахвяры камунізму?

Б.К.: Так, мы маем яшчэ дзьве важныя падзеі: сёньняшняя дыскусія і ўрачыстая Імша-Рэквіем за ўсе ахвяры камунізму, і за ўсіх гэрояў, якія знайшлі ў сабе сілы аказаць яму супраціў, найчасьцей аддаючы жыцьцё ў гэтай барацьбе.

Вядоўца: Дзякуем за сустрэчу.

nationalinterestby.net