Кастусь Шыталь: І Тарашкевіч, і Танк, былі ў першую чаргу беларускімі патрыётамі і заслугоўваюць на тое, каб ім ставілі помнікі і каб у іх гонар называлі вуліцы. Аднак няправільна казаць, што польская дзяржава пераследвала іх за камуністычную дзейнасць беспадстаўна ці несправядліва

Дыскусія пра ІІ Рэч Паспалітую і беларусаў у ёй выйшла па-за межы маёй старонкі, таму давядзецца паўтарыць некаторыя прынцыповыя моманты. Мая ацэнка ІІ РП грунтуецца на той сістэме каштоўнасцяў, якой я трымаюся. Па маім глыбокім перакананні, права чалавека на жыццё, права на прыватную ўласнасць, права вызнаваць рэлігію – каштоўнасці больш высокага парадку, чым права на […]

Read More…

Ці можна зрабіць так, каб “не было багатых”? – піша Віталь Цыганкоў

Пэрыядычна ў прэсе ці ў сацыяльных сетках зьяўляюцца красамоўныя лічбы пра тое, якая вялізная частка сусьветнага багацьця прыналежыць верхняму працэнту насельніцтва, які каласальны разрыў паміж даходамі існуе і, магчыма, нават павялічваецца. Многім людзям гэта, вядома, не падабаецца. Не таму, канешне, што яны злобныя зайздросьнікі, а таму, што яны за справядлівасьць. Але ці магчыма прыбраць гэтую […]

Read More…

Як гэта было? Ці БНФ пачатку 90-х ХХ ст. “змагаўся толькі за мову”? Адказ Сяргея Навумчыка на выпады Міколы Статкевіча

ПРА АЦЭНКУ МІКАЛАЕМ СТАТКЕВІЧАМ ПАДЗЕЯЎ ПАЧАТКУ 90-х піша на фэйсбуку Сяргей Навумчык, журналіст і дэпутат апазіцыі БНФ у Вярхоўным Савеце ХІІ скліканьня БССР. Папрасілі пракамэнтаваць словы Міколы Статкевіча пра дзеяньні БНФ пачатку 90-х і спрэчку вакол сьвяткаваньня 100-годзьддзя БНР. Апошняе камэнтаваць ня буду, бо прынцыпова не камэнтую палітычную дзейнасьць цяперашняй апазыцыі, але пра пачатак 90-х […]

Read More…

У чым мае рацыю, а ў чым не Юры Зісэр?

Віталь Цыганкоў скарочана цытуе выказваньні пана Юрыя Зісэра адносна яго бачаньня нацыянальнай ідэі. Ідэі выказаны, і шануючы іх, у той жа час з імі варта палемізаваць. Yury Zisser тлумачыць, чаму ня бачыць нічога апазыцыйнага ў сьвяткаваньні стагоддзя БНР, заяўляе, што ідэя нацыянальнай дзяржавы даўно памерла, і называе тры фундамэнтальныя каштоўнасьці сваёй кампаніі. Мы са свайго боку […]

Read More…

БНР100# Наш Край патрабуе рэалістычнай палітыкі, толькі тады можна будзе здабыць масавую падтрымку – так як гэта было на 25 сакавіка

Сёньня 25 сакавіка ў 100 год Дэклярацыі Незалежнасьці БНР у Менску-Літоўскім адбылася намагутнейшая масавая акцыя ад 2010 году. Можна? Можна, калі “асьцярожна”. Апошнія амаль 30 год палітычная культура ў Беларусі палягала толькі на канфрантацыйным сцэнары. Адразу скажу, што я не адмаўляю канфрантацыі і цьвёрдасьці ў палітыцы ўвогуле. Але адначасова адным з крытэраў “добрай палітыкі” зьяўляецца […]

Read More…

У чым прычыны няўдачы БНР? – даклад намесніка старшыні Партыі БНФ А.Стральцова-Карвацкага на канферэнцыі ў Нацыянальнай акадэміі навук

Наш матэрыял называецца “У чым прычыны няўдачы БНР?”, але назва дакладу на Міжнароднай навуковай канферэнцыі “Беларуская Народная Рэспубліка ў гісторыі беларускай нацыянальнай дзяржаўнасці” (15.03.2018) гучала трохі інакш:  “Складанасці ў вырашэнні “беларускага пытання” у часе Вялікай Вайны ў міжнародным і сацыяльным аспектах”, што не змяняе сутнасці. Перадумовы ўзнікнення “беларускага пытання” у апошняй чвэрці ХІХ – пачатку […]

Read More…

Усё мне можна, але ці ўсё карысна? – сьв. Павал Апостал – да ўдзелу У.Някляева і М.Статкевіча ў Маршы “Літва для літоўцаў”

Як паведаміла Радыё Свабода, прадстаўнікі Беларускага Нацыянальнага Кангрэсу ўзялі ўдзел у сьвяткаваньнях Дня Аднаўленьня Незалежнасьці Літвы 11 сакавіка 2018 г., і маршы, арганізаваным літоўскімі “Таўцініннікамі” – нацыянальна-арыентаваным палітычным рухам. Большасьць лібэральных аглядальнікаў закідваюць лідэрам БНК удзел у акцыі, якая непаліткарэктная, што там, маўляў удзельнічалі “нэанацысты” з нямецкай Нацыянал-Дэмакратычнай Партыі, альбо “бандэраўцы” з украінскай Партыі “Свабода”. […]

Read More…

Да 100-годдзя БНР: Падзеі на Магілеўшчыне ў лёсе ксяндза Яўгена Святаполк-Мірскага

Працягваем серыю матэрыялаў, прысвечаных 100-годздзю абвяшчэння Беларускай Народнай Рэспублікі. Цяпер гутарка аб тым, як выглядалі рэаліі бальшавіцкага перавароту на Магілеўшчыне. Піша Наталля Прачакова, нувуковы супрацоўнік музея гісторыі Магілёва. З пачаткам Вялікай вайны (1914-1918) ў Магілёў пачалі прыбываць бежанцы, паасобна і цэлымі навучальнымі ўстановамі. Ксёндз Святаполк-Мірскі тады быў абраны старшынёй Таварыства апекі аб асобах часова пацярпелых […]

Read More…

Праўда пра 8 сакавіка – няма “добрых” камуністычных сьвятаў

Беларускія, рускія і іншыя рускамоўныя масы сьвяткуюць так званы “Жэнскі дзень”. Традыцыя была ўсталявана ў Савецкай Расеі ў 1921 годзе рашэньнем ІІ-й Камуністычнай жаночай канфэрэнцыі. Падставай служылі розныя падзеі і вэрсіі: ад мітынгу новаёрскай Сацыял-дэмакратычнай жаночай арганізацыі ў 1908 г. да  пэтраградзкай дэманстрацыі 1917 г. і ўдзеле жанчын у ёй. Некаторыя зьвязваюць традыцыю “8 сакавіка” […]

Read More…

ITAEXIT? Памылковая палітыка брусэльскіх элітаў давядзе да гэтага, калі ня будуць зроблены высновы

Так прыемна прачнуцца раніцай і даведацца з эўранавінаў, што ў чарговай эўрапейскай краіне (на гэты раз у Італіі) на чарговых выбараў левыя зноў пацярпелі сакрушальную паразу – піша Віталь Цыганкоў. Радуе, бо я ўспрымаю гэты працэс як вяртаньне Эўропы да сваіх эўрапейскіх каштоўнасьцяў. Перш за ўсё, да той простай жыцьцёвай ісьціны, што “каб нешта мець […]

Read More…

Як сьвяткаваць 100-годзьдзе БНР? Рэалісты супраць рамантыкаў

Спрэчкі якія успыхнулі ў часе пасяджэньня Грамадзкага Аргкамітэту сьвяткаваньня 100-х угодкаў абвяшчэньня Незалежнасьці БНР ня ёсьць пустой дыскусіяй, як гэта здаецца значна частцы “незалежных” назіральнікаў. Нутаральна эмоцыі скрывілі ідэальную карцінку, але і нават праз гэтую крывую люпу можна было пабачыць рэальную сытуацыю. Пан Гурневіч з Радыё Свабоды, ва ўласьцівым яму зьедлівым стылі, зганіў усіх разам […]

Read More…

Дасканалы Антыкамуніст, Бацька, Літвін, Беларус, Паляк – да 135-й гадавіны народзінаў гэнэрала Станіслава Булака-Балаховіча

Гэнэрала Станіслава Булака-Балаховіча хапіла б на некалькі лёсаў. Варта толькі пералічыць: Вялікая Вайна, Грамадзянская ў Расеі, арміі Эстоніі, Латвіі, Літвы, Польшчы і Беларускай Народнай Рэспублікі, Грамадзянская вайна ў Гішпаніі на баку Франка, Другая Сусьветная – верасьнёўская кампанія ў Польшчы, канспірацыя. Гэаграфія дзейнасьці і побыту: ад Пірынэяў да Пецярбурга і Палесься. Бальшавікі ніколі не прабачылі яму […]

Read More…

Што святкуем 23 лютага?

Сёння 23 лютага, які с прадонняў савецкай гісторыі лічыцца днём стварэння Рабоча-сялянскай чырвонай арміі. Нам з дзяцінства закладалі ў глузды, што ў гэты дзень першыя чырвонаармейскія аддзелы гераічна спынілі пад Псковам і Нарвай наступ кайзераўскіх полчышч, якія ішлі на Петраград, каб задушыць вялікі кастрычнік у яго ж калыбелі – піша Антон Астаповіч. Зараз толькі лянівы […]

Read More…

“Азыяцкі” Назарбай за лацінку, а “эўрапэйскі” Лукашэнка?

Нядаўна мы пісалі аб тым, што Казахстан пераходзіць на лацінічны шрыфт. Усё гэта выглядае шалёна па-вар’яцку. Азыяцкі этнас, які з лацінкай пазнаёміўся ў пачатку ХХ ст. вырашыў да яе вярнуцца, а эўрапэйская Беларусь, для якой гэтая графіка не чужая, як мінімум з XVII стагодзьдзя, ня вырашалася пакуль. Наша Ніва робіць апытанку, у якой лічу варта […]

Read More…

Im dawiałosia żyć u żachliwym czasie: naszczadki achwiaraŭ “polskaj operacyi” NKWD u wioscy Wiesiałowa Lepielskaha rajonu

У вёсцы штучна ўтворанай падчас калектывізацыі вёсцы Весялова Лепельскага раёна ў 30-я гады ХХ ст. быў утвораны так званы “польсавет” – сельсавет польскай нацыянальнай меншыні. Мэтай дадзенай акцыі была атэізацыя і прышчапленьне “савецкасьці” мясцовым палякам. Зьмяшчаем артыкул Валерыя Тухты, краязнаўцы з Лепельшчыны, які апісвае лёсы жыхароў гэтай вёскі. Матэрыял быў разьмешчаны на старонцы блёгу https://ewamaria2013texts.wordpress.com/2018/02/13/z-bialorusi-po-bialorusku/, дзе […]

Read More…

Былая Вялікалітвінская рэспубліка?

Новы час піша аб канфлікце за назву паміж Македоніяй і Грэцыяй, які можа датычыць і нас. Дзеля гэтага зьмяшчаем тут артыкул цалкам. Былая югаслаўская рэспубліка Македонія, верагодна, зменіць назву. Так скончыцца канфлікт паміж Грэцыяй і Македоніяй з-за назвы. Канфлікт, вострая стадыя якога доўжыцца чвэрць стагоддзя і б’е чырвоным святлом на шляху македонцаў у ЕС ды […]

Read More…

Прах княгіні Магдалены Радзівіл вярнуўся ў Менск-Літоўскі: “Лічу сябе беларускай літоўскага паходжаньня” – казала яна пра сябе

Сёньня ў Менску-Літоўскім у касьцеле Сьвятой Тройцы на Залатой Горцы быў перапахаваны прах княгіні Марыі Магдалены Радзівіл з Завішаў-Кежгайлаў. Перанос урны з прахам адбыўся дзякуючы заангажаваньню бізнэсоўца пана Аляксандра Сапегі (Швайцарыя), пана Глеба Лабадзенкі, сем’ям кнкн. Радзівілаў і гргр. Замойскіх (праўнукаў княгіні). Пасьля перапахаваньня слова было дадзена гр. Адаму Замойскаму, які каротка ахарактарызаваў сьв.памяці Марыю […]

Read More…

Літоўская Рэспубліка сьвяткуе Дзень Незалежнасьці: як усё было 100 год таму?

У адрозьненьні ад беларускага адраджэнскага руху, літоўскі выявіў сваю сілу раней за беларускі, практычна адразу пасьля Паўстаньня 1863 году. Значную ролю ў гэтым адыгралі прадстаўнікі “новай інтэлігэнцыі з сялян”, якія набылі вышэйшую адукацыю ў Пецярбурзе і Маскве. Таксама і прадстаўнікі шляхты і каталіцкага клеру ў Жмудзі (паўночна-заходняя частка сёньняшняй Літоўскай Рэспублікі) адзначаліся меншай ступеньню палянізаванасьці […]

Read More…

Выведка ЗША: Крэмль будзе псаваць любое «пацяпленьне» між Беларусьсю і Захадам

Радыё Свабода публікуе ўрыўкі са справаздачы Нацыянальнай выведкі ЗША аб ацэнцы небясьпек у сьвеце (PDF), прадстаўленай 13 лютага, прысьвечанай Беларусі. «Крэмль будзе імкнуцца захаваць і, дзе гэта магчыма, пашыраць свой уплыў на постсавецкую прастору, якую лічыць сфэрай свайго ўплыву», — гаворыцца ў частцы дакладу пра Беларусь, Малдову, Каўказ і Цэнтральную Азію. Паводле дакладу, Расея разглядае […]

Read More…

Цюркі пераходзяць на лацінку, а нам “Рускі мір” у галаве?

Нядаўна сьвет абляцела навіна – Казахстан мае намер перайсьці на лацінкавы шрыфт. Здавалася б якая нам справа да Казахстана? Да Казахстана вядома малая, але да лацінкі справа ёсьць. Хоць лацінкавае пісьмо і не прыйшло да нас ад пачатку, тым ня меней ужо ад даўна яно выкарыстоўвалася як наша ўласнае. І ўжо напэўна ў гэтым сэнсе […]

Read More…

Якія мовы “міжнацыянальных зносінаў” могуць быць у Беларусі?

Пан Юрка Цехановіч ставіць важнае пытаньне аб магчымым статусе рускай мовы, як мовы міжнацыянальных зносінаў, які яна мела да няшчаснага рэфэрэндума 1994 году. Цытуем яго запіс: “Мае аднадумцы часта кажуць, што беларуская мова павінна быць адзіна дзяржаўнай. Гэта так і сумненьняў няма. Але далей выказваецца думка, што расейская мова павінна быць мовай для асабістых (міжнацыянальных) зносінаў. […]

Read More…

German Death Camps – барацьба за ўплывы паміж Ізраэлям і Польшчай

На апошнім тыдні выбухнуў моцны міжнародны палітычны скандал паміж Ізраэлем і Польшчай, адносна новага закону (яшчэ не падпісаны Прэзідэнтам РП), які павінен караць за ўжываньне зваротаў “Польскія лягэры сьмерці”, а таксама за размываньне адказнасьці за “Халякаўст” (гэнацыд) жыдоў ці прадстаўнікоў іншых нацыяў. Фармулёўкі законапраекту на наш погляд маюць узважаны і парытэтны падыход, і таму рэакцыя […]

Read More…

Каму горш, а каму лепш? Пра вынікі блякады Хартыі.

Лукашэнка заблякаваў Хартыю. Пракапеня, БХД, АГП і Рух за Свабоду выступілі супраць гэтага кроку. Хартыя скардзіцца на абмежаваньне свабоды слова ў Беларусі, а інфармацыя пра яе блякаду трапіла ў стужкі навінаў амаль усіх краінаў сьвету. Толькі “неізвестна зачэм ім там эта Хартыя” і што яны пра яе ведаюць. Паспрабуем падыйсьці да аспэкту блякады з пункту […]

Read More…

Што хацеў сказаць мітрапаліт Павал?

Краёвы інтэрнэт скаланулі выказваньні першагерарха Беларускай Праваслаўнай Царквы Маскоўскага Патрыярхату Паўла аб тым, што вернікі бізантыйскага абраду Каталіцкай Царквы маюць “уласнага” Бога… Ня буду зараз уваходзіць у тое, што нагодай да выказваньня стала ня грэка-каталіцкая парафія, а рыма-каталіцкая – сутнасьць ня ў гэтым. Сьцьверджаньне “шматбожжа” у ХХІ ст. вядома зьяўляюцца абсурдам, і можа разумецца толькі […]

Read More…